We hebben allen ongetwijfeld al gehoord dat suiker slecht is voor ons. Is dat wel zo? Ik ben persoonlijk van mening dat we onszelf die vraag vaker moeten stellen.

Wat is suiker eigenlijk? Bedoelen we met suiker alle koolhydraten, enkel glucose, fructose en/of sucrose? Hebben we het dan ook over lactose, maltose, dextrose, galactose? Je begrijpt onmiddellijk dat terminologie hier erg belangrijk is. Daarom maken we eerst even een simpel overzichtje van alle koolhydraten, zodat we allemaal weten waarover we het eigenlijk hebben.

We kunnen koolhydraten opdelen in simpele en complexe koolhydraten. Wat je hiervan moet weten:

  • Simpele koolhydraten zijn “suikers” met één (mono) of twee (di) suikermoleculen
  • Complexe koolhydraten zijn “suikers” met drie of meer moleculen
  • Oligosachariden zijn koolhydraten met drie tot negen moleculen en vallen dus ook onder de complexe koolhydraten

Suiker is in de volksmond suiker uit een pakske: pakskessuiker, ook wel tafelsuiker genoemd. Pakskessuiker is 100% sucrose: één molecule glucose die vasthangt aan één molecule fructose (50-50 verdeling dus). Lactose, bijvoorbeeld, is een galactose molecule verbonden met een glucosemolecule. Maltose zijn twee getrouwde glucosemoleculen.

Wanneer je op een voedingsetiket kijkt, zal je altijd kunnen lezen: “koolhydraten, waarvan suikers: … gram”. Deze “suikers” op de verpakking zijn simpele koolhydraten. Dat wil zeggen: mono- of disachariden. We gaan er dus even vanuit dat we, wanneer we het over suiker hebben, we mono- of disachariden bedoelen. Is suiker dan ongezond?

Ook die vraag moeten we even goed analyseren. Wanneer we willen weten of suiker ongezond is op zichzelf, moeten we dit onafhankelijk bekijken van gewichtstoename, een vezelarm dieet, te veel aan verzadigde vetten, verminderde inname van poly-onverzadigde vetten, enzovoort. We willen dus dat studies die willen onderzoeken of suiker nu daadwerkelijk slecht is op zichzelf, gaan controleren of al deze confounders1 niet de oorzaak zijn van het resultaat van de studie.

Voorbeeld: een studie onderzoekt of het toevoegen van een suikerhoudende drank (sucrose: 50% glucose – 50% fructose) aan je dieet, invloed kan hebben op parameters van onze gezondheid (vaak gemeten door bloedanalyses). De kcal in deze suikerhoudende drank zijn gelijk aan 20% van het basaal metabolisme in rust van de onderzochte personen. Verder is hun dieet niet beperkt en mogen ze eten en drinken wat ze willen. Wat kunnen we hieruit concluderen? Eigenlijk niet zoveel, aangezien er geen controle gedaan werd op alle andere zaken die de proefpersonen innamen. We kunnen ons veel vragen stellen bij de resultaten van zulk onderzoek:

  • Zijn de proefpersonen bijgekomen? Zijn de bloedresultaten dan “slechter” omdat ze zijn bijgekomen of door de suiker op zich?
  • Hebben ze minder vezelrijke voeding gegeten in deze periode? We weten namelijk dat ook dit een oorzaak kan zijn van slechtere bloedresultaten (bv. op het cholesterolgehalte).
  • Hoe zat het met de inname van verzadigde vetten?
  • Hoe zat het met de onverzadigde vetten?

Zoals je kan lezen is het niet zo makkelijk om het geïsoleerd effect van suiker op onze gezondheid na te gaan. Deze studies moeten goed worden gecontroleerd en laat dat bij voeding nu net heel moeilijk zijn. Belangrijk is wel dat je (hopelijk) goed begrijpt welke vraag we nu eigenlijk stellen:

              Is suiker ongezond?

1 Een confounder is iets wat de resultaten van de studie kan beïnvloeden zonder dat we hier een goed beeld op hebben.